# Glosario fiscal para autónomos e pequenas empresas

> As palabras que saen nos calendarios e nas fichas dos modelos, explicadas en dúas frases cada unha. Para entender que che preguntan, non para decidir o teu caso: iso, coa fonte ou con quen te asesore.

- Enderezo: https://misobligaciones.com/gl/glosario/
- Revisado o: 2026-09-22
- Idioma: gl

## Como se le un modelo

Cada trámite con Facenda ten un número: o 303 é o IVE, o 130 o pagamento fraccionado do IRPF, o 111 as retencións. O número di **que** se declara; o período (1T, 2T, xaneiro…) di **de cando**; e o calendario, **ata que día**. As facendas forais e a canaria usan números propios para o mesmo: o [cadro de equivalencias](https://misobligaciones.com/gl/modelos/#equivalencias) ponos un ao lado do outro.

## Termos

### Autoliquidación

Unha declaración na que calculas ti o que debes (ou o que che devolven) e o ingresas ao presentala. O [303](https://misobligaciones.com/gl/modelos/303/) do IVE e o [130](https://misobligaciones.com/gl/modelos/130/) do IRPF sono.

### Declaración informativa

Unha declaración sen pagamento que lle conta a Facenda datos doutras persoas: as retencións practicadas ([190](https://misobligaciones.com/gl/modelos/190/)) ou as operacións de máis de 3.005,06 € cun mesmo cliente ou provedor ([347](https://misobligaciones.com/gl/modelos/347/)).

### Resumo anual

A declaración que repasa o ano dun modelo periódico: o [390](https://misobligaciones.com/gl/modelos/390/) resume os 303, o [190](https://misobligaciones.com/gl/modelos/190/) os 111 e o [180](https://misobligaciones.com/gl/modelos/180/) os 115.

### 1T, 2T, 3T e 4T

Os trimestres naturais. Os modelos trimestrais da AEAT preséntanse do 1 ao 20 do mes seguinte; o cuarto trimestre do 303 e do 130, ata o 30 de xaneiro. As datas exactas, no [calendario](https://misobligaciones.com/gl/calendario-fiscal-2026/).

### Pagamento fraccionado

Un adianto do imposto do ano que se desconta na declaración anual: o [130](https://misobligaciones.com/gl/modelos/130/) e o [131](https://misobligaciones.com/gl/modelos/131/) no IRPF e o [202](https://misobligaciones.com/gl/modelos/202/) no imposto sobre sociedades.

### Retención

A parte dun pagamento que se queda quen paga para ingresala en Facenda en nome de quen cobra: nunha nómina, na factura dun profesional ou nun aluguer. Ingrésase co [111](https://misobligaciones.com/gl/modelos/111/) ou co [115](https://misobligaciones.com/gl/modelos/115/).

### A regra do 70 %

Quen exerce unha actividade profesional non presenta o [130](https://misobligaciones.com/gl/modelos/130/) se polo menos o 70 % dos seus ingresos do ano anterior levaron retención: xa os adiantaron os seus clientes.

### Estimación directa

A forma de calcular o rendemento da actividade no IRPF con ingresos menos gastos. Ten dúas modalidades, normal e simplificada; a simplificada é a da maioría de autónomos.

### Estimación obxectiva (módulos)

O rendemento non sae de ingresos e gastos, senón de índices da actividade (persoal, superficie, potencia…). Só para certas actividades e por debaixo duns límites; o pagamento fraccionado é o [131](https://misobligaciones.com/gl/modelos/131/), non o 130.

### Réxime simplificado do IVE

O IVE por módulos de certas actividades, case sempre xunto á estimación obxectiva do IRPF. Tamén se liquida co [303](https://misobligaciones.com/gl/modelos/303/).

### Recargo de equivalencia

O réxime de IVE do comercio retallista de persoas físicas: o provedor cobra un recargo ademais do IVE e a tenda non presenta o 303 polas súas vendas.

### Gran empresa

Para o IVE e as retencións, quen facturou máis de 6.010.121,04 € o ano anterior. Os seus modelos pasan a ser mensuais.

### REDEME

O rexistro de devolución mensual do IVE: quen se inscribe pode pedir cada mes o que lle deben, e a cambio liquida o IVE mensualmente e leva o SII.

### SII

A Subministración Inmediata de Información: os libros do IVE mándanse a Facenda en catro días. Obrigatorio para as grandes empresas, os grupos de IVE e o REDEME; quen o leva non presenta o 390.

### Operación intracomunitaria

Unha compra ou unha venda entre empresas de dous países da UE, co NIF-IVE de cada unha. Declárase no [349](https://misobligaciones.com/gl/modelos/349/) e esixe estar dado de alta no rexistro de operadores intracomunitarios (ROI).

### Xanela única (OSS)

Un réxime para declarar nun só modelo, o [369](https://misobligaciones.com/gl/modelos/369/), o IVE das vendas a distancia a particulares doutros países da UE, en vez de darse de alta en cada país.

### Epígrafe do IAE

O código co que o imposto sobre actividades económicas clasifica cada actividade. Case ningún autónomo nin pequena empresa paga o imposto (están exentas as persoas físicas e quen factura menos dun millón), pero o epígrafe declárase ao darse de alta co [036](https://misobligaciones.com/gl/modelos/036/).

### CNAE

A Clasificación Nacional de Actividades Económicas, a que usan sobre todo a Seguridade Social e as estatísticas. Non é o mesmo ca o epígrafe do IAE, aínda que se parezan.

### IGIC

O imposto xeral indirecto canario, que en Canarias ocupa o lugar do IVE, cun tipo xeral do 7 %. Lévao a Axencia Tributaria Canaria cos seus modelos: o [420](https://misobligaciones.com/gl/modelos/canarias/420/) cada trimestre e o [425](https://misobligaciones.com/gl/modelos/canarias/425/) ao ano.

### IPSI

O imposto sobre a produción, os servizos e a importación, que en Ceuta e Melilla ocupa o lugar do IVE. Xestiónao cada cidade.

### Concerto Económico

A lei pola que Álava, Biscaia e Guipúscoa teñen facenda propia, cos seus modelos e o seu calendario ([Lei 12/2002](https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2002-9969)).

### Convenio Económico

O mesmo para Navarra ([Lei 28/1990](https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1990-31117)): o IVE é o [F69](https://misobligaciones.com/gl/modelos/navarra/f69/) e a renda o [F93](https://misobligaciones.com/gl/modelos/navarra/f93/).

### Batuz e LROE

O sistema de Biscaia para as facturas e os libros: cada venda sae con TicketBAI e os ingresos e gastos anótanse no libro rexistro de operacións económicas (LROE), que para as persoas físicas é o [140](https://misobligaciones.com/gl/modelos/bizkaia/140/).

### RETA

O réxime especial de traballadores autónomos da Seguridade Social. Desde 2023 a cota depende dos rendementos netos que se prevén, e cárgase o último día hábil de cada mes ([ficha](https://misobligaciones.com/gl/modelos/reta/)).

### Regularización da cota

Como a cota de autónomos vai polos rendementos previstos, a Seguridade Social axústaa despois cos reais que lle pasa Facenda: pode saír a pagar ou a devolver ([ficha](https://misobligaciones.com/gl/modelos/reta-reg/)).

### Seguros sociais

As cotizacións dos empregados, que a empresa liquida cada mes coa Seguridade Social ([ficha](https://misobligaciones.com/gl/modelos/ss-rg/)).

### Domiciliación

Pagar un modelo con cargo en conta o último día do prazo. Para domiciliar hai que presentar uns días antes de que remate o prazo: o calendario da AEAT marca ata cando.

### NRC

O número de referencia completo que dá o banco ao pagar un modelo: a proba de que o ingreso se fixo.

### Sede electrónica

A web oficial onde se presentan os modelos: a da AEAT, a da Axencia Tributaria Canaria, a de cada facenda foral ou a da Seguridade Social. Éntrase con certificado dixital, Cl@ve ou DNI electrónico.

## Preguntas frecuentes

### Que diferenza hai entre o IAE e o CNAE?

Os dous clasifican actividades, pero úsaos xente distinta: o epígrafe do IAE, Facenda (declárase no 036); o CNAE, sobre todo a Seguridade Social e a estatística. Unha mesma actividade ten un de cada.

### Por que no País Vasco os modelos teñen outros números?

Porque cada deputación foral ten facenda propia polo Concerto Económico, e Navarra polo Convenio. Case sempre declaran o mesmo ca a AEAT con outro número ou noutras datas.

### Que é un modelo «a compensar»?

Unha autoliquidación na que saíu máis IVE soportado ca repercutido: non se paga nada e a diferenza descóntase nos seguintes períodos. Hai que presentala igual, e a tempo.

> Isto é información copiada das fontes oficiais para orientarte, non asesoramento fiscal: o teu caso pode ter excepcións. Compróbao na sede do organismo ou con quen te asesore.

## Fontes oficiais

- [Lei 37/1992, do imposto sobre o valor engadido](https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1992-28740) — BOE
- [Lei 35/2006, do imposto sobre a renda das persoas físicas](https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2006-20764) — BOE
- [Lei 27/2014, do imposto sobre sociedades](https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2014-12328) — BOE
- [Lei 20/1991, aspectos fiscais do Réxime Económico Fiscal de Canarias (IGIC)](https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1991-14463) — BOE
- [Lei 12/2002, Concerto Económico co País Vasco](https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2002-9969) — BOE
- [Lei 28/1990, Convenio Económico con Navarra](https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1990-31117) — BOE
- [Calendario do contribuínte 2026](https://sede.agenciatributaria.gob.es/Sede/ayuda/calendario-contribuyente/calendario-contribuyente-2026/calendario-anual.html) — Agencia Tributaria