Glosarioa

Zerga-glosarioa autonomoentzat eta enpresa txikientzat

Egutegietan eta ereduen fitxetan agertzen diren hitzak, bakoitza bi esalditan azalduta. Zer galdetzen dizuten ulertzeko, ez zure kasua erabakitzeko: hori, iturriarekin edo aholkatzen zaituenarekin.

Berrikusia: 2026ko irailaren 22a 4 minutuko irakurketa

Nola irakurtzen den eredu bat

Ogasunarekiko izapide bakoitzak zenbaki bat du: 303a BEZa da, 130a PFEZaren zatikako ordainketa, 111 atxikipenak. Zenbakiak dio zer aitortzen den; aldiak (1T, 2T, urtarrila…) dio noizkoa; eta egutegiak, zer egunetara arte. Foru-ogasunek eta Kanarietakoak zenbaki propioak erabiltzen dituzte gauza berarako: baliokidetasun-taulak bata bestearen ondoan jartzen ditu.

Terminoak

Autolikidazioa: Zor duzuna (edo itzultzen dizutena) zeuk kalkulatzen duzun eta aurkeztean ordaintzen duzun aitorpena. BEZaren 303 eredua eta PFEZaren 130 eredua autolikidazioak dira.
Informazio-aitorpena: Ordainketarik gabeko aitorpena, beste pertsona batzuen datuak Ogasunari ematen dizkiona: egindako atxikipenak (190) edo bezero edo hornitzaile berarekin 3.005,06 € baino gehiagoko eragiketak (347).
Urteko laburpena: Eredu periodiko baten urtea errepasatzen duen aitorpena: 390 ereduak 303ak laburbiltzen ditu, 190 ereduak 111ak eta 180 ereduak 115ak.
1T, 2T, 3T eta 4T: Hiruhileko naturalak. AEATren hiruhileko ereduak hurrengo hilabeteko 1etik 20ra aurkezten dira; 303aren eta 130aren laugarren hiruhilekoa, urtarrilaren 30era arte. Data zehatzak, egutegian.
Zatikako ordainketa: Urteko zergaren aurrerapen bat, urteko aitorpenean kentzen dena: PFEZean 130 eta 131 ereduak, eta Sozietateen gaineko Zergan 202 eredua.
Atxikipena: Ordainketa baten zatia, ordaintzen duenak gordetzen duena kobratzen duenaren izenean Ogasunari sartzeko: nomina batean, profesional baten fakturan edo alokairu batean. 111 ereduarekin edo 115 ereduarekin sartzen da.
70 %aren araua: Jarduera profesional bat egiten duenak ez du 130 eredua aurkezten, aurreko urteko diru-sarreren 70 %ak gutxienez atxikipena izan bazuen: bezeroek aurreratu zuten dagoeneko.
Zuzeneko zenbatespena: PFEZean jardueraren etekina diru-sarrerak ken gastuak eginez kalkulatzeko modua. Bi modalitate ditu, arrunta eta erraztua; erraztua da autonomo gehienena.
Zenbatespen objektiboa (moduluak): Etekina ez da diru-sarreretatik eta gastuetatik ateratzen, jardueraren indizeetatik baizik (langileak, azalera, potentzia…). Jarduera jakin batzuetarako bakarrik eta muga batzuen azpitik; zatikako ordainketa 131 eredua da, ez 130a.
BEZaren araubide erraztua: Jarduera jakin batzuen moduluetako BEZa, ia beti PFEZaren zenbatespen objektiboarekin batera. Hori ere 303 ereduarekin likidatzen da.
Baliokidetasun-errekargua: Pertsona fisikoen txikizkako merkataritzaren BEZ araubidea: hornitzaileak errekargu bat kobratzen du BEZaz gain, eta dendak ez du 303 eredua aurkezten bere salmentengatik.
Enpresa handia: BEZari eta atxikipenei dagokienez, aurreko urtean 6.010.121,04 € baino gehiago fakturatu zituena. Haren ereduak hilekoak bihurtzen dira.
REDEME: BEZaren hileko itzulketaren erregistroa: izena ematen duenak hilero eska dezake zor diotena, eta horren truke BEZa hilero likidatzen du eta SII eramaten du.
SII: Informazioaren Berehalako Hornidura: BEZaren liburuak lau egunetan bidaltzen zaizkio Ogasunari. Derrigorrezkoa da enpresa handientzat, BEZ taldeentzat eta REDEMErako; hori eramaten duenak ez du 390 eredua aurkezten.
Erkidego barruko eragiketa: EBko bi herrialdetako enpresen arteko erosketa edo salmenta, bakoitzaren BEZ-IFZarekin. 349 ereduan aitortzen da, eta erkidego barruko operadoreen erregistroan (ROI) alta emanda egotea eskatzen du.
Leihatila bakarra (OSS): EBko beste herrialde batzuetako partikularrei urrutitik egindako salmenten BEZa eredu bakar batean, 369 ereduan, aitortzeko araubidea, herrialde bakoitzean alta eman beharrean.
JEZaren epigrafea: Jarduera Ekonomikoen gaineko Zergak jarduera bakoitza sailkatzeko erabiltzen duen kodea. Autonomo eta enpresa txiki ia batek ere ez du zerga ordaintzen (salbuetsita daude pertsona fisikoak eta milioi bat baino gutxiago fakturatzen dutenak), baina epigrafea 036 ereduarekin alta ematean aitortzen da.
CNAE: Jarduera Ekonomikoen Sailkapen Nazionala, batez ere Gizarte Segurantzak eta estatistikek erabiltzen dutena. Ez da JEZaren epigrafearen gauza bera, antzekoak izan arren.
IGIC: Kanarietako Zeharkako Zerga Orokorra, Kanarietan BEZaren lekua hartzen duena, 7 %eko tasa orokorrarekin. Kanarietako Zerga Agentziak kudeatzen du bere ereduekin: 420 eredua hiruhileko bakoitzean eta 425 eredua urtean behin.
IPSI: Ekoizpenaren, Zerbitzuen eta Inportazioaren gaineko Zerga, Ceutan eta Melillan BEZaren lekua hartzen duena. Hiri bakoitzak kudeatzen du.
Kontzertu Ekonomikoa: Arabak, Bizkaiak eta Gipuzkoak ogasun propioa, bere ereduekin eta bere egutegiarekin, izatea ahalbidetzen duen legea (12/2002 Legea).
Hitzarmen Ekonomikoa: Gauza bera Nafarroarentzat (28/1990 Legea): BEZa F69 eredua da, eta errenta, F93 eredua.
Batuz eta LROE: Bizkaiko sistema fakturetarako eta liburuetarako: salmenta bakoitza TicketBAIrekin ateratzen da, eta sarrerak eta gastuak eragiketa ekonomikoen erregistro-liburuan (LROE) idazten dira; pertsona fisikoentzat 140 eredua da.
RETA: Gizarte Segurantzaren Norberaren Konturako Langileen Araubide Berezia. 2023tik, kuota aurreikusten diren etekin garbien araberakoa da, eta hilabete bakoitzeko azken egun baliodunean kobratzen da (fitxa).
Kuotaren erregularizazioa: Autonomoen kuota aurreikusitako etekinen araberakoa denez, Gizarte Segurantzak gero doitzen du Ogasunak ematen dizkion benetako etekinekin: ordaintzekoa edo itzultzekoa atera daiteke (fitxa).
Gizarte-aseguruak: Langileen kotizazioak, enpresak hilero Gizarte Segurantzarekin likidatzen dituenak (fitxa).
Helbideratzea: Eredu bat epearen azken egunean kontuan kargatuta ordaintzea. Helbideratzeko, epea amaitu baino egun batzuk lehenago aurkeztu behar da: AEATren egutegiak adierazten du noiz arte.
NRC: Eredu bat ordaintzean bankuak ematen duen erreferentzia-zenbaki osoa: ordainketa egin dela frogatzen duena.
Egoitza elektronikoa: Ereduak aurkezten diren webgune ofiziala: AEATrena, Kanarietako Zerga Agentziarena, foru-ogasun bakoitzarena edo Gizarte Segurantzarena. Ziurtagiri digitalarekin, Cl@verekin edo NAN elektronikoarekin sartzen da.

Ohiko galderak

Zer desberdintasun dago JEZaren eta CNAEren artean?

Biek sailkatzen dituzte jarduerak, baina jende desberdinak erabiltzen ditu: JEZaren epigrafea, Ogasunak (036 ereduan aitortzen da); CNAE, batez ere Gizarte Segurantzak eta estatistikak. Jarduera batek bakoitzetik bat du.

Zergatik dituzte Euskadin ereduek beste zenbaki batzuk?

Foru-aldundi bakoitzak ogasun propioa duelako Kontzertu Ekonomikoari esker, eta Nafarroak Hitzarmen Ekonomikoari esker. Ia beti AEATk bezala gauza bera aitortzen dute, beste zenbaki batekin edo beste data batzuetan.

Zer da «konpentsatzeko» eredu bat?

Jasandako BEZa jasanarazitakoa baino handiagoa atera den autolikidazio bat: ez da ezer ordaintzen, eta aldea hurrengo aldietan kentzen da. Hala ere aurkeztu behar da, eta garaiz.

Iturri ofizialak

Orri honek dioena nondik ateratzen den, berrikuspen-datan kontsultatua. Zerbait bat ez badator, iturriak agintzen du.

Jarraitu irakurtzen

Hau iturri ofizialetatik kopiatutako informazioa da, orientatzeko, ez zerga-aholkularitza: zure kasuak salbuespenak izan ditzake. Egiaztatu erakundearen egoitza elektronikoan edo aholkatzen zaituenarekin.

Zure epeak, eta zureak bakarrik

Kontatu Mis Obligaciones aplikazioari zertan dabilzun, eta urteko zure egutegia proposatzen dizu, eredu bakoitza bere arrazoiarekin. Zuk berrikusten duzu, eta astebete lehenago eta bezperan abisatzen dizu.

Ireki nire zerrenda

Orri hau Markdownen, beste programa batzuekin irakurtzeko